محقق حلى نيز در اين باره مىفرمايد : « و يعلم بلوغه : بانبات الشعر الخشن على العانة . . . و خروج المنى . . . و يشترك فى هذين الذكور و الاناث . و بالسّن : و هو بلوغ خمس عشرة سنة للذكر . . . و الانثى بتسعٍ . اما الحمل و الحيض فليسا بلوغا فى حق النساء بل قد يكونان دليلا على سبق البلوغ . » « 1 » ساير فقهاء نيز همين عقيده را دارند . و اكثر آنان معتقدند كه بلوغ سنى در پسران 15 و در دختر 9 سال مىباشد . صاحب جواهر در ارتباط با بلوغ دختر در 9 سالگى مىفرمايند : « بل هو الذي استقر عليه المذهب . » « 2 » يعنى بلوغ دختران در سن مذكور امرى است كه مذهب بر آن مستقر گرديده است . هيچ‌كس از فقهاء شيعه معتقد نيست كه بلوغ در دختران از 10 سالگى تجاوز مىنمايد . زيرا اختلافى كه وجود دارد اين است كه دختران در 9 سالگى بالغ مىشوند و يا در 10 سالگى . شهيد ثانى نيز در اين باره مىفرمايد : « 3 » « و اطبق مخالفونا على خلاف ما ذهبنا اليه فى المرأة و على ان بلوغها بالسن لا يكون دون خمس عشرة سنة و انما اختلفوا فيما زاد . » يعنى همهء فقهاء اهل سنت در بلوغ زن با ما مخالف هستند و معتقدند كه بلوغ زن كمتر از 15 سال نيست و در زايد بر آن با يكديگر اختلاف دارند . 1 - 4 - بررسى نظر فقيهان شيعه اصحاب كه سن 9 سالگى را در دختران كافى براى بلوغ مىدانند ، از دو حال خارج نيست ، يا اينكه مقصودشان اين است كه سن 9 سالگى در دختران موجب بلوغ آنان مىگردد و شارع مقدس آن را تعبداً بلوغ دانسته است و يا اينكه مقصودشان اين است كه سن 9 سالگى اماره بلوغ است . اگر مقصودشان شق اول باشد ، درست نيست . زيرا در بعضى از روايات نه سال علت بلوغ آنان را در سن 9 سالگى حيض آنان قرار داده و بديهى است كه در اين صورت ملاك ، بلوغ جنسى و طبيعى آنان است كه حيض كاشف از آن است . مضافاً به اينكه عرف به مناسبت حكم و موضوع در اين گونه موارد موضوعيت را از روايت 9 سال استفاده نمىكند ، بلكه آن را

--> ( 1 ) - شرائع الاسلام ، كتاب الحجر ، ج 2 ، صص / 84 و 85 . ( 2 ) جواهر الكلام ، ج 26 ، ص / 38 . ( 3 ) شهيد ثانى ، مسالك الافهام ، ج 1 ، ص / 248 ، چاپ سنگى .